मरेका व्यक्तिका नाममा गरेको दान कहाँ पुग्छ ?

अनुवाद – बिष्णु धनञ्जय

मृत्यु भएर गएका व्यक्तिहरुलाई उदेश्य राखि, दान गर्ने हो भने, त्यो दानको कुसलपुण्य भागलाई मरेका व्यक्तिहरुले प्राप्त भोग गर्न सक्दछन् या सक्दैनन् ?

अङ्गुत्तरदसकनिपात् जाणुस्सोणिसुत्त मा भगवान ले उपदेश गर्नु भएको…….
कुनै एकदिन जाणुस्सोणि ब्राह्मणले भगवान को नजिक मा गएर एउटा समशस्याको समाधान निकाल्न बिन्ति चढाए…..

हे भगवान! हामी ब्राह्मण जातियहरुले आफ्नो नजिक, कुलमा भएका नातेदार व्यक्तिहरुको मृत्यु भयोभने, यो दान मरेका ती व्यक्तिहरुलाई मिलोस् भन्ने उदेश्यले दान गर्ने गर्दछौं। के त्यो दान मरेर गएकाहरुले पाउँछन, या पाउँदैनन् भन्ने कुरालाई प्रश्ट गरी भनेर बताई बक्सनु हवोस…… भनेर बिन्ती चढाए।

भगवानले – दान पुग्नसक्ने स्थानमा (ठाउँमा) पुगेका छन् भने मिल्न सक्छ, अन्यथा दान गरेको पुग्ननसक्ने स्थानमा (ठाउँमा) पुगेका छन् भने त्यो मिल्न सक्दैन, भनेर उत्तर दिनु भयो।

ब्राह्मणले- पुग्न सक्ने, पुग्न नसक्ने स्थान (ठाउँ) भनेको कस्तालाई भन्छन् भनेर पुनः विन्ति चढाउदा…
भगवान ले- मृत्यु भएका पृथकजन हरुको लागि पुग्ने स्थान (गति) पाँचवटा हरु मध्ये तिरच्छान (पशु), नरक, मनुष्य, देव भन्ने चार गतिमा पुगेभने, तिनिहरुले यो दानको लाभलाई परिभोग गर्न नसक्ने हुन्छन्। पेतगति भन्ने वेमानिक जस्ता प्रेत भवमा पुगेका छन् भने, यो दानको फल अवश्य परिभोग गर्न पाउने छन् भनेर उत्तर दिनु भयो।

ब्राह्मणले- यदि मृत्यु भएकाहरु प्रेत भवमा पुगेका छैनन् भने, यो दानको पुण्यलाई कसैले पनि भोग प्राप्त गर्न सक्छन् भनेर सोधे ……

भगवानले- ब्राह्मण ! अन्य सापेक्ष न्याति, सम्बन्धि पर्ने पितृ (प्रेत) हरुले, त्यसको भोग अवस्य प्राप्त गर्न पाउछन् भन्दै भन्नुभयो।

ब्राह्मणले- यदि कुनै प्रेत भवमा पनि, योदान लिनसक्ने न्याति, सम्बन्धि हरु छैनन् भने, यो दानलाई कस्ले चाहिँ परिभोग प्राप्त गर्न पाउँछ त? भन्दै सोध्दा ….

भगवानले- अनन्त (लामो) संसारको अवधि समय काल भरीमा, आफन्त, न्याति सम्बन्धी नपरेका व्यक्ति भन्ने कोहि पनि हुनै सक्दैनन्। एक भव (जन्म) मा आफन्त नपरेको भएतापनी, अन्य भवमा आफन्त परेको हुनै पर्दछ। यद्यपि प्रेत भवको सिमाना भित्रमा आफन्त पर्ने हुन् या नहुन् , दानको पुण्य भागलाई (प्रेत) पितृहरुले प्राप्त गर्न सकुन् या नसकुन् , दान गर्ने दानिदाता हरुले गरेको कुसल कर्मको फल दिनमा कुनै व्यर्थ (अलाभ) काम नलाग्ने भएर मफत मा जाँदैन। दान गर्ने दानिदाता को हुने अन्य हरएक भव (जन्म जन्म) मा ऐश्वर्य, धन सम्पत्ति विभिन्न प्रकारको लाभलाभा, पद,पन्चकामगुण हरु को सुख परिभोग प्राप्त गर्न सक्ने हुन्छन्।

भद्दन्त – अग्गमहा सद्धम्मजोतिकधज