आर्य मार्गको प्रथम श्रेणी 

One of four major shrines of Buddhism.

याेगराज दहाल 

बुद्ध शिक्षा अनुसार क्रमश बढ्दै जाने चार आर्य पुद्गलहरुमा कान्छो आर्य पुद्गल स्रोतापन्न हो। पछिका ज्येष्ठ आर्यहरुमा सकृदागामि , अनागामि र अरहन्तहरु हुन्। आर्य अष्टांगिक मार्गको समाचरण गर्दै विपश्यना ज्ञान परिपक्व भएमा स्रोतापन्न मार्ग ज्ञान र फल ज्ञानमा  आरुढ हुन्छ । स्रोतापन्न आरुढ पुद्गलले दस संयोजन मध्ये दृष्टि , विचिकिच्छा र शीलब्रतपरामाश तीन संयोजन प्रहाण गरी सदाकालागि चार अपाय दुर्गतिको ढोका बन्दगर्दछ ।

६२ वटा मिथ्या दृष्टिले जनम जनम जकेटेर आएको ( Miss connections of 62 software ) लाई सर्बप्रथम प्रज्ञाले प्रहाण गर्दछ । main miss connection of miss understanding मा – स्वकाय मिथ्या दृष्टि , सास्वदवाद मिथ्या दृष्टि र उच्छेदवाद मिथ्या दृष्टि पर्दछन्। ती मिथ्या दृष्टिको कारणले – एतं मम … एतमहं अस्मि , एषमे आत्मा भन्ने – म , मेरो र मेरो आत्म जस्ता मिथ्या ग्राहले भव चक्रमा घुमाउँदछ । आर्य अष्टांगिक मार्गको अभ्यास र चार आर्य सत्यको साक्षात्कार बिना ब्यक्ति ती मिथ्या /

भ्रमबाट छुट्दैन । तर जबजब शील , समाधि र प्रज्ञाको समाचरणले ब्यक्ति आर्य बन्दछ , उस्को जीवनमा महान परिवर्तन आउँछ अनि  जीवन र जगतलाई देख्ने दृष्टि नै अर्कोहुन्छ ।

 

शील , समाधि , प्रज्ञा अष्टांगिक मार्गको अर्को परिभाषाहो । त्यसप्रकारको पुद्गललाई स्रोतापन्न ( source winner )
आर्य पुद्गल नामले पुकारिन्छ । यद्यपि उस्का सबै क्लेश प्रहीण नभएता पनि ऊ सत्मार्गमा प्रथम आर्य पुद्गल बन्न पुग्दछ । अब उस्ले कदाचित बाटो बिराउने छैन … यो मानव जीवनको महान उपलब्धी हो । आजको सन्दर्भमा त्यो कर्मलाई मानवको कल्याणकारी  परम पुरुषार्थ भन्न सकिन्छ । त्यस माथिका मार्गहरुमा त्यो पुद्गल उसको इच्छा र अभ्यासअनुरुप ढिलो छिटो अवश्य आरुढ हुनेछ ।

 

हे मानव …! तिमी हामी भौंतारिएको धेरै भैसकेछ । आज अवसर परेकोछ सबैतिरबाट जान्न बुझ्न र अभ्यास
गर्न … प्रयास गर्दै अमूल्य र दुर्लभ यो चोला सफल पारौं । यो परम कल्याणकारी मानव हिताय सुखाय बुद्ध शिक्षा हो ।

 

कुनै ब्यक्तिको कपोलकल्पित कोरा तर्क वा बिचार होइन सबैलाई सरल भाषा र आफ्नै तरिकामा बुझ्ने गरी श्रुतमय
चिंतनमय र भावनामय ज्ञानको आधारमा पस्किएको मात्र … ।

भवतु सब्बमंगलम् …

3 years ago/Sunday, December 17th, 2017/