शाक्यमुनी बुद्धका केहि मनन गर्नुपर्ने उपदेशहरु

, फूलको वास हावाको विपरित कहिल्यै जाँदैन तर मानवको सद्गुणको शुवास सबैतिर फेलिन्छ। ~

, तीन चीजहरुलाई लामो समयसम्म लुकाउन सकिदैनसूर्यचन्द्रमा र सत्य। 
, हज़ार योद्धाहरुमा विजय पाउन सरल छतर आफै माथि विजय पाउँछ उहि साँच्चैं विजयी हो। ~

, हाम्रो कर्तव्य हो कि हामी आफ्नो शरीरलाई स्वस्थ राखौअन्यथा हामी आफ्नो मनलाई सक्षम र शुद्ध राख्न सकिदैन ।
, हामी आफ्नो विचारहरुबाट राम्ररी ढल्छौहामी त्यहि बन्छौ जो हामी सोच्छौ जब मन पवित्र हुन्छ तब ख़ुशी छायाँ जस्तै जहिले पनि हामी सितै हिडछ।
, हजारौं दियो लाई एकै ही दियोलेबिना उसको प्रकाशलाई कमनगरि जलाउन सकिन्छ ख़ुशी बाँडनाले ख़ुशी कहिलै कम हुँदैन। 
, मनुष्य क्रोधलाई प्रेमलेपापलाई सदाचारले लोभलाई दानले र झूठोलाई सत्यले जीत्न्छ। 
, मनुष्यको दिमाग नै सबै होजो उ सोच्छ त्यहि त्यो बन्छ। 
, अत्त दीपो भवः। (आफ्नो दियो स्वयं बन।) 
१०, अप्रिय शब्द पशुहरुलाई पनि सुहाउँदैन। 
११,अराजकता सबै जटिल कुराहरुमा निहितछ । परिश्रमको साथ प्रयास गर्दै गर ।
१२तिमीलाई जे प्राप्त भएकोछ त्यस्को धेरै मूल्याकन नगर र न अरुको ईर्ष्या गर ति जो अरुको ईर्ष्या गर्छनउन्लाई मनमा शान्ति कहिल्यै हुँदैन। 
१४,तिमी चाहे जति पनि पवित्र शब्दहरु पढ़ या बोलतर जब सम्म त्यसमा व्यवहार गर्दैनौ त्यस्को कुनै फाईदा छैन। 
१५,अतीतमा ध्यान केन्द्रित नगरभविष्यको सपना पनि नहेरवर्तमान क्षणमा ध्यान केंद्रित गर।

१६,आफ्नो उद्धारको लागि स्वयम् कार्य गर अरुमा निर्भर नहोउ । 
१७, तृष्णा अर्थात इच्छा नै सबै दुःखको मूल हो । 
१८,एक घैटो थोपा थोपाले नै भरिन्छ । 
१९,एक निष्ठाहीन र खराब साथी भन्दा जनावरको अपेक्षा धेरै भयभीत हुनुपर्छ ; किनकि एक जंगली जनावर केवल तिमर् शरीरमा घाउ बनाउन सक्लातर एक खराब साथीले त तिम्रो मगजमा घाउ बनाउँछ। 
२०,एक हजार खोक्रो शब्दहरु भन्दा एक शब्दले बरु धेरै शान्ति ल्याउँछ । गौतम बुद्ध

२१,उदार मन भएको विभिन्न धर्महरुमा सत्य देखिन्छ। संकीर्ण मन भएकोमा केवल अन्तर देखिन्छ । 
२२,द्वेष लाई द्वेष ले होईन बरु प्रेमले नै समाप्त गर्न सकिन्छयो नियम अटल छ। 
२३, ससारमा तीन चीज़हरु कहिल्यै लामो समय सम्म लुकेर बस्न सक्तैनपहिलो हो सूर्यदोश्रो हो चन्‍द्रमा र तेश्रो हो सत्‍य। 
२४, जुन बितिसक्यो त्यस्को परवाह नगरजुन आउनेछ त्यस्को पनि सपना नहेरआफ्नो ध्यान बर्तमानमा लगाउ। 
२६,जो आफू माथि विजय प्राप्त गर्छ उहि सबै भन्दा ठूलो विजयी हों।
२७, जसरी उम्लीरहेको पानीमा हामी आफ्नो प्रतिबिम्‍ब अर्थात अनुहार देख्न सक्तैनौ त्यसैगरिरीस लागेको बेला यो बुझ्न सकिदैन कि मेरो भलो कुन कुरामा छ। 
२८,जीभ्रो एक धारीलो चक्कुलेजस्तै रगत ननिकाली मार्छ। 
२९जस्ले स्‍वयंलाई वशमा गरेकोछसंसारको कुनै शक्ति उस्को विजयलाई पराजयमा बदल्न सक्तैन ।
३०जस्ले आफूलाई वशमा राख्योउस्को जीतलाई देवताले पनि हारमा बदल्न सक्तैन ।
३१,चतुराईपुर्वक जिउनेहरु मृत्यु सित डराउनुपर्दैन । 
३२,झूठो सबैभन्दा ठूलो पाप होझूठो को थैलोमा अरु सबै पाप अटाउँछझूठोलाई छोड़ तिम्रो अरु पाप कर्म बिस्तारै बिस्तारै स्‍वत: छुट्छ । 
३३, त्यहि काम गर्नु ठिकछ,जस्लाई गरेपछि पछुताउनु नपरोस र जस्को फललाई प्रसन्‍न मनले भोग्न सकियोस । 
३४, त्यो मान्छे समर्थ हो जुन यो मान्छ कि उ समर्थछ ।
३५, त्यो व्यक्ति जुन ५०जनालाई मायाँ गर्छ५० दुःखले घेरिएको हुन्छ जो कसैसित मायाँ गर्दैन  उ स्लाई कुनै सकट छैन।
३७, यो व्यक्तिको स्वयं सोच नै हुन्छ जो त्यस खराबी तिर लैजान्छ कि उस्को दुश्मन। 
३८,शरीरलाई स्वस्थ राख्नु हाम्रो कर्त्तव्य होहोईन भने त हामी आफ्नो दिमागलाई बलीयो र स्वच्छ राख्न सक्दैनौ । 
३९,सबै ग़लत कार्य मनबाटै उप्जिन्छ यदि मन परिवर्तित भयोभने त के ग़लत कार्य रहन सक्छ ?
४०,स्वास्थ्य सबैभन्दा महान उपहार होसंतोष सबै भन्दा ७लो धन तथा विश्वसनीयता सबै भन्दा राम्रो ।
४१,सत्यको बाटोमा कोहि दुई गल्तिहरु गर्न सक्छया त उ पूरा यात्रा निर्णय गर्दैन या यात्राको शुरुआत नै गर्दैन । 
४२कुनै जङ्गली जनावरको तुलनामा निष्ठाहीन तथा खराब प्रवृतिभएका मित्र सित धेरै डराउनु पर्छ किनकि जंगली जनावरले तर तिम्रो शरीरलाई घाउ गर्ला तर खराब मित्रले तिम्रो मन-मस्तिष्कलाई नै घाईते गरिदिन्छ। 
४३,क्रोधित रहनुकसैप्रति  फ्याक्ने मनले आगोको चोक्टालाई आफ्नो हातमा राख्ने जस्तै होजुन तिमीलाई नै पोल्छ । 
४४,कुनै शत्रु छैनबरु मान्छेको मन नै जुन उस्लाई पथभ्रष्ट गर्छ । 
४५,घृणाघृणा गर्नुभन्दा कम हुँदैनबरु प्रेमले घट्छयहि शाश्वत नियम हो ।
भवतु सब्ब मङ्गलम् 

संकलन : जीवन कुमार शाक्य

2 months ago/Monday, October 9th, 2017/